حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )

59

خواص الأشياء ( فارسى )

كبابهء چينى و فوفل و قرنفل و سنبل و نانخواه و مصطكى و خصية الثّعلب از هريك سه درم ، وزن ادويه غذا كباب يا زردهء نيم برشت . معجون بزورى : اين معجون در مجامعت نظير ندارد ؛ صنعت آن : تخم كرز و شلغم و پياز و تخم سپست و جرجير و هليون و مغز جلقوزه و مغز حبّ قلقل و مغز حبّ الزّلم و بوزيدان و قسط شيرين و تودرمين و لسان العصافير و شقاقل و بهمنين و دارفلفل و حبّ الرّشاد و حلتيث و قرفه از هريك شش درم ، كوفته و بيخته با سه چندان عسل بسرشند . شربتى سه درم با شير و شكر يا با شراب نو شيرين بنوشند . برشعثا : نسخهء شيخ الرئيس - عليه الرّحمة - درد دندان ساكن كند ، قطع خون رفتن وجع‌ها بكند ، جهت قولنج نيم درم چون فرو گيرد ، و زكام و نزله را نافع بود ؛ صنعت آن : فلفل سفيد و بزر البنج از هريك بيست مثقال ، افيون ده درم ، زعفران پنج مثقال ، سنبل و عاقرقرحا و فرفيون از هريك مثقالى ، مجموع كوفته و بيخته ، با سه چندان عسل بسرشند و بعد از شش ماه استعمال . برشعثا ، نوع ديگر : نسخهء حكيم ابو البركات ، مرض‌هاى قلبى را سودمند بود و درد معده كه [ از ] « 1 » باد گرم و سرد بود و وسواس و مالخوليا و استسقا را نافع بود و درد چشم و درد گوش و درد دندان را سودمند بود و بىخوابى زايل كند و نقرس و صرع و فالج مفاصل را دفع كند و سرعت انزال را نظير ندارد ؛ صنعت آن : فلفل سفيد و فاشرا و فرنجمشك و فو و بزر البنج كبود از هريك ده درم ، زعفران و زراوند طويل و جنطياناى رومى و بصل الفار مشوى و جدوار از هريك چهار درم ، حب الغار و افيون و مرّ صافى از هريك هفت درم ، عاقرقرحا و سنبل و ناردين از هريك دو درم ، جند بيدستر و فرفيون از هريك درمى ، مجموع كوفته و بيخته ، با سه چندان عسل بسرشند و ديگر در هاون كنند و نيك بمالند و بعد از آن شش ماه استعمال كنند . معجون انفع : اين معجون از جملهء مفرّحات است و بعضى از ترياقات شمرده‌اند ، از بس كه خاصيّت دارد ؛ صنعت آن : قرنفل و فوفل و زنجبيل و سنبل الطّيب و دارفلفل و خيربوّا و جوزبوّا و قاقلهء كبار و شيطرج هندى و لسان العصافير و لسان الثّور و درونج و بادرنجبويه و خولنجان و مصطكى و فرنجمشك و مرواريد ناسفته و صندل سفيد و زراوند مدحرج و

--> ( 1 ) . به قياس افزوده شد .